Κάθε εβδομάδα συζητάμε τα πιο καίρια θέματα της μητρότητας.

Διαζύγιο: Διαχείριση κρίσης

Διαζύγιο: Διαχείριση κρίσης

Η ανακοίνωση του διαζυγίου και η επόμενη ημέρα είναι προκλήσεις για τους γονείς αλλά και για τα παιδιά, που βιώνουν ανασφάλεια και άγχος, αλλά ενίοτε και αίσθημα λύτρωσης από έναν κατεστραμμένο γάμο και μία θλιβερή καθημερινότητα..

 

 

Το διαζύγιο, όπως και ο γάμος, είναι μία επιλογή ζωής και σαν αυτή πρέπει καταρχήν να την αντιμετωπίσουν οι ενήλικες αλλά και τα παιδιά. Δεν είναι αρρώστια, δεν είναι ατύχημα είναι μία απόφαση η οποία μπορεί να παρθεί από τον έναν ή και από τους δύο πρώην συντρόφους και πάντα αφορά σε έναν γάμο που έχει προ πολλού τελειώσει. Γι αυτό και συνήθως αποτελεί τη λύση και όχι το πρόβλημα. Ένα «πολιτισμένο» διαζύγιο είναι καλύτερο για όλους από έναν κατεστραμμένο γάμο και μία σχέση τοξική και καταστροφική. Οι εντάσεις, οι απειλές και η βία, ακόμη και η λεκτική, πληγώνουν ένα παιδί πολύ περισσότερο από τον ίδιο τον χωρισμό των γονιών του, ο οποίος στην πραγματικότητα έχει επέλθει πολύ πριν την τυπική λήξη του γάμου. Κάποια παιδιά περιγράφουν με ανακούφιση το διαζύγιο σαν την ηρεμία μετά την καταιγίδα: Το σπίτι ησυχάζει, οι γονείς είναι μόνοι και πιο ήρεμοι και τα παιδιά δεν νιώθουν την απειλή ενός ακόμη ανεξέλεγκτου καβγά.

 

Στις περιπτώσεις όμως που το διαζύγιο πέφτει σαν κεραυνός εν αιθρία στην οικογένεια, τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι. Τα παιδιά δεν νιώθουν ανακούφιση αλλά ανασφάλεια και φόβο για την επόμενη ημέρα, κάτι που συχνά νιώθει και ο ένας από τους δύο γονείς. Σε όλες όμως τις περιπτώσεις το διαζύγιο είναι μία διαδικασία που φέρνει αλλαγές στις ζωές όλων, τις οποίες καλούνται να διαχειριστούν μικροί και μεγάλοι. Τι πρέπει να έχουν στο νου τους οι γονείς;

 

 

Τροφή για σκέψη

 

  • Ένα διαζύγιο ανάμεσα στο ανδρόγυνο δε σημαίνει διαζύγιο με τα παιδιά. Ο γονεϊκός ρόλος και οι υποχρεώσεις που αυτός συνεπάγεται, δεν αλλάζουν.

 

  • Πολλά διαζύγια κάτω από κατάλληλες συνθήκες αποτελούν την καλύτερη επιλογή για την ψυχική υγεία των παιδιών. Ακόμη κι αν δεν υπάρχουν καβγάδες και εντάσεις ανάμεσα στο ζευγάρι, ένας καταπιεσμένος και δυστυχισμένος γονιός προκαλεί οίκτο και θλίψη στα παιδιά τα οποία έχουν ανάγκη από δυνατούς και αξιοπρεπείς γονείς.

 

  • Ανακοινώνουμε το διαζύγιο όταν πραγματικά το έχουμε αποφασίσει και έχουμε συζητήσει όλα τα πρακτικά ζητήματα γύρω από αυτό. Δεν κάνουμε τα παιδιά μας κοινωνούς σε διλήμματα του τύπου «σκεφτόμαστε να χωρίσουμε».

 

  • Όταν μιλάμε με τα παιδιά μας για το επικείμενο διαζύγιο συζητάμε σε πρώτο πληθυντικό πρόσωπο. Δε λέμε «ο μπαμπάς (ή η μαμά) θέλει να πάρουμε διαζύγιο», αλλά «αποφασίσαμε να πάρουμε διαζύγιο».

 

  • Δείχνουμε κατανόηση στα συναισθήματα του παιδιού και δεν του παρουσιάζουμε την κατάσταση ευκολότερη από ό,τι θα είναι στην πραγματικότητα. Δίνουμε στα παιδιά το δικαίωμα να εκφράσουν την δυσαρέσκειά τους, αλλά όχι να μας «μεταπείσουν». Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η απόφαση έχει ληφθεί.

 

  • Εξηγούμε στο παιδί ότι δεν μπορούμε να ζούμε πια μαζί γιατί δεν είμαστε πια ζευγάρι. Είμαστε όμως γονείς και θα είμαστε πάντα μαζί στο μεγάλωμά του.

 

  • Προτιμάμε τις αλήθειες από τα ψέματα. Δεν κρύβουμε από τα παιδιά τα αίτια του διαζυγίου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δίνουμε λεπτομέρειες που σε τίποτα δεν βοηθούν ειδικά τα μικρότερα παιδιά. Για παράδειγμα, εάν η αφορμή του διαζυγίου είναι η σύναψη σχέσης του ενός γονέα με έναν καινούργιο άνθρωπο δεν λέμε στο παιδί μας: «ερωτεύτηκε και φεύγει».

 

  • Είναι ωφέλιμο να μην υπάρχουν καθυστερήσεις και κωλυσιεργίες μετά την ανακοίνωση της απόφασης του διαζυγίου. Ο γονιός που αποχωρεί –συνήθως ο πατέρας- πρέπει να φύγει άμεσα από το σπίτι έχοντας όμως από πριν δεσμευτεί για τις υποχρεώσεις του, τόσο τις οικονομικές όσο και εκείνες που αφορούν στην καθημερινότητα του παιδιού.

 

  • Καλό είναι το παιδί να ξέρει από τη στιγμή κιόλας της ανακοίνωσης του διαζυγίου πότε θα είναι με τον ένα ή τον άλλο γονιό. Το πρόγραμμα πρέπει να τηρείται σε ένα πλαίσιο σχετικής ελαστικότητας. Οι διαρκείς αλλαγές, οι καθυστερήσεις και οι αναβολές στις συναντήσεις του γονιού με το παιδί, επιβεβαιώνουν τους χειρότερους φόβους του παιδιού για εγκατάλειψη.

 

 

Η επόμενη ημέρα

 

  • Αφήνουμε τα παιδιά έξω από το δικό μας πρόβλημα δίνοντας έμπρακτα στο παιδί να συνειδητοποιήσει ότι το διαζύγιο αφορά το ζευγάρι και μόνο.

 

  • Δε ρίχνουμε ευθύνες ο ένας στον άλλον.

 

  • Κρατάμε την ψυχραιμία μας! Ένας γονιός συντετριμμένος και αδύναμος να διαχειριστεί τη νέα κατάσταση οδηγεί το παιδί του να μεγαλώσει πρόωρα αναλαμβάνοντας ευθύνες που δεν του αναλογούν. Για παράδειγμα, ένας μεγάλος αδελφός ή αδελφή μπορεί να νιώσει ότι πρέπει το ίδιο να φροντίσει το μικρότερο αδελφάκι του ή ακόμη και τον ίδιο τον γονιό.

 

  • Δεν υιοθετούμε τον ρόλο του αδικημένου γονιού, που στην πραγματικότητα δημιουργεί παιδιά-στηρίγματα. Να θυμάστε ότι εσείς στηρίζετε το παιδί σας, όχι αυτό εσάς.

 

  • Δεν αλλάζουμε συμπεριφορά όσον αφορά την τήρηση των ορίων και των κανόνων. Συχνά οι γονείς χαλαρώνουν τους κανόνες του σπιτιού και «ξεχνούν» τα όρια που οι ίδιοι έχουν θέσει στα παιδιά, με αποτελέσματα όχι μόνο στη συμπεριφορά των παιδιών αλλά και στην ψυχική τους υγεία. Τα όρια προσφέρουν ασφάλεια και η απουσία τους φόβο. 

 

  • Δεν μπαίνουμε ως γονείς στο μεταξύ μας παιγνίδι ανταγωνισμού «ποιος θα προσφέρει περισσότερα» και δεν καλοπιάνουμε με χατίρια το παιδί μας για να το «κερδίσουμε».

 

  • Ενημερώνουμε το σχολείο του παιδιού και ειδικά τον πρώτο καιρό μετά το διαζύγιο επιδιώκουμε τη στενή συνεργασία με καθηγητές και δασκάλους. Πολλά παιδιά συγκρατούν τα συναισθήματά τους στο σπίτι, προκειμένου να μην πληγώσουν τον γονιό που μένει μαζί τους και «ξεσπάνε» στο σχολείο ή παρουσιάζουν συμπτώματα κατάθλιψης, όπως απομόνωση από τους συμμαθητές τους ή πτώση στις σχολικές επιδόσεις.

 

  • Αν έχουμε ήδη μία νέα σχέση δεν βιαζόμαστε να εντάξουμε το παιδί μας στη νέα μας ζωή. Καλό είναι να αφήσουμε την προσωπική μας ζωή έξω από το πλάνο της σχέσης μας με το παιδί μας για το πρώτο διάστημα μετά το διαζύγιο, όταν ο φόβος και η ανασφάλεια κυριαρχούν στην ψυχολογία του.

 

  • Ο γονιός που φεύγει πρέπει να μεριμνήσει, ώστε η νέα κατοικία να έχει ξεχωριστό δωμάτιο για το παιδί του προκειμένου αυτό να  νιώθει μέρος της καθημερινότητας του γονιού και όχι φιλοξενούμενος ή επισκέπτης.

 

  • Αποφεύγουμε τις μεγάλες αλλαγές: Δεν αλλάζουμε σπίτι παρά μόνο αν δε γίνεται αλλιώς, δεν αλλάζουμε σχολείο, δεν σταματάμε εξωσχολικές δραστηριότητες. 

 

  • Οι δύο γονείς προσπαθούμε να διατηρήσουμε κάποιο μίνιμουμ φιλικών σχέσεων, προκειμένου να υπάρχει συνεννόηση και σύμπνοια στα ζητήματα των παιδιών. Η κοινή γραμμή στη διαπαιδαγώγηση είναι από τις πιο μεγάλες προκλήσεις για τους χωρισμένους γονείς.

 

  • Όσο πιο συναινετικό είναι ένα διαζύγιο τόσο λιγότερες είναι και οι επιπτώσεις του στην ψυχική σφαίρα των πρώην συζύγων και των παιδιών. Τα δικαστήρια είναι μία φθοροποιός διαδικασία που βγάζει στους ενάγοντες τον χειρότερο εαυτό τους. Αυτόν που δυστυχώς θα θυμούνται τα παιδιά τους.

 

  • Έχουμε το νου μας σε κάθε αλλαγή συμπεριφοράς ή ακόμη και σε σωματικά συμπτώματα όπως ο πονοκέφαλος ή ο πόνος στην κοιλιά, ακόμη και η ξαφνική απώλεια μαλλιών, όλα μπορεί να αφορούν τη σωματοποίηση του άγχους. Σε κάθε περίπτωση απευθυνόμαστε καταρχήν στον παιδίατρό μας και στη συνέχεια ενδεχομένως και σε έναν ειδικό ψυχικής υγείας.

 

  • Δεν χωρίζουμε και από τους παππούδες και τις γιαγιάδες. Αντίθετα, η περίοδος μετά το διαζύγιο γίνεται πιο εύκολη για τα παιδιά όταν νιώθουν την παρουσία και την αγάπη του παππού και της γιαγιάς.

 

  • Όλοι χρειάζονται στήριξη από αγαπημένα πρόσωπα αλλά και από ειδικούς. Το διαζύγιο είναι πιο ανώδυνο για μικρούς και για μεγάλους όταν στηρίζονται από έναν ειδικό ψυχικής υγείας κατά το δύσκολο μεταβατικό στάδιο.

 

  • Κι αν κάποιος από τους δύο ή και οι δύο αποφασίσουν να ξαναπαντρευτούν; Με τις ευχές μας αν οι αποφάσεις δεν παρθούν με βιάση, αλλά με τη σωστή διαχείριση των συναισθημάτων όχι μόνο των παιδιών, αλλά και των ίδιων των γονιών. Οι δεύτεροι γάμοι, όταν υπάρχουν καλά θεμελιωμένες σχέσεις με τα παιδιά μας, δεν επηρεάζουν απαραίτητα αρνητικά τη ζωή των παιδιών, που θα δουν τον γονιό τους και πάλι ευτυχισμένο. Οι κακές μητριές και οι άκαρδοι πατριοί απαντώνται πιο συχνά στα παραμύθια παρά στην πραγματική ζωή, αρκεί ο γονιός να θέσει τα όρια και στις δύο πλευρές. Και προς τον νέο του σύντροφο αλλά και προς το ίδιο του το παιδί. Ο καθένας τον ρόλο του.

 

  • Να θυμάστε: Όλα γίνονται πιο εύκολα όταν υπάρχει και εκφράζεται η αγάπη. Δίνουμε αγάπη και στοργή στα παιδιά μας, όσο συντετριμμένοι κι αν είμαστε από τις εξελίξεις στη προσωπική μας ζωή.

 

 

Με τη συνεργασία της ψυχολόγου, οικογενειακής συμβούλου, Δήμητρας Κουρή.








107


Εαν θέλετε να σχολιάσετε παρακαλούμε συνδεθείτε για να έχετε πρόσβαση στα σχόλια αυτού του άρθρου.


ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ: Το Μικρό...

ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 

 Όλες οι πληροφορίες και τα άρθρα που θα διαβάσετε εδώ, είναι γραμμένα με αγάπη και φροντίδα,

αλλά σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την εξειδικευμένη γνώση και τις συμβουλές του γιατρού σας.