Κάθε εβδομάδα συζητάμε τα πιο καίρια θέματα της μητρότητας.

Το στρες «πονάει»

Το στρες «πονάει»

Οι πόνοι στην κοιλιά, ο πονοκέφαλος, η ναυτία και πολλά ακόμη συμπτώματα για τα οποία παραπονιούνται τα παιδιά έχουν κάποιες φορές την αιτία τους στο στρες.

 

 

Το στρες δεν είναι «προνόμιο» των ενηλίκων, αλλά μία δυσάρεστη κατάσταση, που βιώνουν εξίσου έντονα όχι μόνο οι έφηβοι αλλά και τα μικρά παιδιά. Ενίοτε μάλιστα το στρες σωματοποιείται, οδηγώντας τα παιδιά στον γιατρό με επώδυνα και ανησυχητικά συμπτώματα. Τις περισσότερες φορές τα συμπτώματα αυτά είναι πραγματικά, δηλαδή ο μικρός ασθενής βιώνει αληθινό πόνο, είναι και φαίνεται δηλαδή πάσχων. Ο παιδίατρος, ακόμη κι αν υποψιάζεται, ότι πίσω από τη συμπτωματολογία κρύβεται η αντίδραση του παιδιού σε μία στρεσογόνο κατάσταση, οφείλει να εξετάσει ενδελεχώς το παιδί κλινικά και ανάλογα με την περίπτωση να το παραπέμψει σε ειδικές εργαστηριακές και απεικονιστικές εξετάσεις ή και σε άλλες ειδικότητες. Για παράδειγμα, ένα παιδί που παραπονιέται για διάχυτο πόνο στην ευρύτερη περιοχή της κοιλιάς ολοκληρώνοντας τον κύκλο των εξετάσεων, ενδεχομένως να πρέπει να εξεταστεί και από παιδο-γαστρεντερολόγο. Μόνο αν δεν εντοπιστεί κάποιο παθολογικό αίτιο, ο γιατρός θα αναζητήσει ψυχογενή αίτια. Η διάγνωση «στρες» γίνεται δηλαδή δια αποκλεισμού. Αφού δηλαδή αποκλειστούν τα λιγότερο ή περισσότερο σοβαρά παθολογικά αίτια των συμπτωμάτων.

 

Ας δούμε όμως ποια είναι τα πιο συνήθη συμπτώματα που συνδέονται με το στρες:

 

 

  • Το κοιλιακό άλγος: Το παιδί παραπονιέται για πόνους στην κοιλιά και μπορεί να παρουσιάζει και γαστρεντερικές διαταραχές (ναυτία και έμετο, διάρροια ή δυσκοιλιότητα). Υπάρχουν μάλιστα περιπτώσεις που ο πόνος είναι τόσο έντονος που μπορεί να φτάσει κυριολεκτικά διπλωμένο στα δύο στα επείγοντα του νοσοκομείου ή ακόμη και να νοσηλευτεί, προκειμένου να διερευνηθούν τα αίτια του πόνου. Κάποιες φορές όμως, ο πόνος στην κοιλιά είναι απλώς ένα «παράπονο». Δεν είναι πραγματικός, αλλά εξυπηρετεί τους χειρισμούς του παιδιού. Το παιδί δεν πάσχει, αλλά προφασίζεται ένα φανταστικό σύμπτωμα για να τραβήξει το ενδιαφέρον του γονιού. Συμβαίνει συχνά σε παιδιά που οι γονείς εργάζονται πολύ και δεν διαθέτουν χρόνο για το παιδί τους. Άλλοτε πάλι το παιδί επικαλείται τα συμπτώματα για την αποφυγή του σχολείου, το οποίο για λόγους συναναστροφών ή μαθησιακών δυσκολιών γίνεται ένα εχθρικό και δυσάρεστο περιβάλλον.

 

 

  • Η κεφαλαλγία: Είναι από τα συμπτώματα που ανησυχούν περισσότερο τους γονείς, αλλά και τους παιδιάτρους οι οποίοι θα πρέπει όπως είπαμε παραπάνω να εξαντλήσουν όλες τις πιθανές αιτίες πριν καταλήξουν στο στρες. Όταν οι πονοκέφαλοι είναι έντονοι, συχνοί, έχουν χαρακτηριστικά ημικρανίας ή συνοδεύονται από νευρολογικά συμπτώματα ο παιδίατρος μπορεί να ζητήσει εξέταση από ειδικό παιδονευρολόγο.

 

 

  • Τα νευρικά τικ: Το παίξιμο των ματιών ή οι ακούσιες συσπάσεις μυών του προσώπου είναι συνηθισμένη εικόνα παιδιών, που βρίσκονται σε κατάσταση στρες. Ο ερχομός του μωρού στο σπίτι, δυσκολίες στο σχολείο, προβλήματα με συμμαθητές, ένα διαζύγιο, πολλά είναι τα ψυχογενή αίτια, που μπορεί να κρύβονται πίσω από αυτό το σύμπτωμα. Αλλά και σε αυτή την περίπτωση ο παιδίατρος δεν πρέπει να εφησυχαστεί αλλά να εξετάσει εξονυχιστικά το παιδί για άλλες σοβαρότερες παθολογικές αιτίες.

 

 

  • Η αλωπεκία:  Ένα παιδί, που φτάνει στον παιδίατρο έχοντας χάσει λίγα ή πολλά μαλλιά, είναι πιθανότατα ένα παιδί που πάσχει από έντονο άγχος. Και πάλι όμως πρέπει να διερευνηθεί, γιατί η αλωπεκία είναι σύμπτωμα νοσημάτων όπως οι παθήσεις του θυρεοειδή ή καταστάσεων όπως η έλλειψη σιδήρου. Η απώλεια μαλλιών μπορεί επίσης να οφείλεται σε τριχοτιλλομανία, μία σπάνια διαταραχή κατά την οποία το παιδί τραβάει καταναγκαστικά τις τρίχες από το τριχωτό της κεφαλής, για λόγους που συνήθως –όχι πάντα- σχετίζονται με το στρες. Κάποια παιδιά μαδούν ακόμη και τα φρύδια ή τις βλεφαρίδες τους.

 

Παιδιά με τριχοτιλλομανία μπορεί να παρουσιάζουν κι άλλες παρόμοιες διαταραχές όπως η ονυχοφαγία. Σε πιο σπάνιες περιπτώσεις η τριχοτιλλομανία συνοδεύεται από τριχοφαγία, η οποία μπορεί να οδηγήσει στο σχηματισμό μπάλας από τρίχες μαλλιών στο στομάχι και το παιδί να φτάσει μέχρι και το χειρουργείο.

 

 

  • Συμπτώματα κρίσης πανικού: Λιποθυμικά επεισόδια, δύσπνοια, αίσθημα παλμών, είναι μερικά από τα συμπτώματα που οδηγούν τα παιδιά στα επείγοντα, απ’ όπου φεύγουν με τη διάγνωση «άγχος».

 

 

  • Προβλήματα ύπνου: αϋπνία ή αντίθετα υπνηλία που οδηγεί σε μεγάλης διάρκειας ύπνο, εφιάλτες και πιο σπάνια, υπνοβασία είναι προβλήματα που όπως και στους ενήλικες οφείλονται συχνά σε ψυχογενείς παράγοντες.

 

 

  • Προβλήματα στην διατροφή: υπερφαγία ή ανορεξία ή εμμονές με ορισμένες τροφές (π.χ. γλυκά) είναι τα συνηθέστερα προβλήματα στη διατροφή των παιδιών με στρες.

 

 

  • Έντονη κόπωση: Το παιδί είναι διαρκώς κουρασμένο χωρίς εμφανή αίτια. Ας σημειωθεί όμως ότι η κόπωση είναι ένα σύμπτωμα πολλών παθολογικών καταστάσεων και απαιτεί πολύ καλό έλεγχο από τον παιδίατρο.

 

 

  • Νυχτερινή ενούρηση: Μία κατάσταση στρες μπορεί να οδηγήσει σε ένα επεισόδιο νυχτερινής ενούρησης. Για παράδειγμα, η πρώτη ημέρα στο σχολείο ή η αλλαγή σχολικού περιβάλλοντος, ή η ξαφνική νοσηλεία ενός μέλους της οικογένειας είναι λόγοι που ένα παιδί μπορεί να «βρέξει» το κρεβάτι του. Αν όμως το παιδί συνηθίζει να ξυπνάει βρεγμένο μέσα στη νύχτα, μία σειρά εξετάσεων που θα αφορά κυρίως το ουροποιητικό του σύστημα είναι επιβεβλημένη.

 

 

Συμπερασματικά

 

Κάτω από την ταμπέλα «στρες», που εύκολα βάζουν ορισμένοι γονείς και παραμελούν την επίσκεψη στον παιδίατρο, μπορεί να κρυφτούν παθολογικά νοσήματα, πολλές φορές μάλιστα, αρκετά σοβαρά. Γι αυτό ο παιδίατρος πρέπει να είναι «καχύποπτος» αλλά και ευαισθητοποιημένος. Καχύποπτος ώστε να εξαντλεί κάθε διαγνωστικό μέσο προκειμένου να διερευνήσει τα αίτια των συμπτωμάτων και ευαισθητοποιημένος ώστε να αντιληφθεί και να συζητήσει τυχόν στρεσογόνες καταστάσεις του παιδιού ή της οικογένειας: αδελφική ζήλεια, προβλήματα στο σχολείο, μαθησιακές δυσκολίες, προβλήματα υγείας του ίδιου του παιδιού, διαζύγιο, αλλά και περιστατικά οικογενειακής βίας ή απώλειες αγαπημένων προσώπων είναι μερικοί από τους παράγοντες που προκαλούν άγχος στο παιδί. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο παιδίατρος αξιολογεί τη βαρύτητα των συμπτωμάτων αλλά και του γεγονότος που τα προκάλεσε και ενδεχομένως να παραπέμψει το παιδί και την οικογένεια σε ειδικό ψυχικής υγείας, ώστε να βοηθήσει τον μικρό ασθενή να βελτιώσει την ποιότητα της ζωής του μακριά απο στρες και δυσάρεστα σωματικά συμπτώματα.

 

Με τη συνεργασία της παιδιάτρου, Μαρίας-Ιωάννας Θανοπούλου.

 








1064


Εαν θέλετε να σχολιάσετε παρακαλούμε συνδεθείτε για να έχετε πρόσβαση στα σχόλια αυτού του άρθρου.


ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ: Το Μικρό...

ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 

 Όλες οι πληροφορίες και τα άρθρα που θα διαβάσετε εδώ, είναι γραμμένα με αγάπη και φροντίδα,

αλλά σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την εξειδικευμένη γνώση και τις συμβουλές του γιατρού σας.