logo-deltamoms
Search
Close this search box.

Το παιχνίδι στην ανάπτυξη του παιδιού: δεξιότητες ομιλίας & γλώσσας

Το παιχνίδι στην ανάπτυξη του παιδιού: δεξιότητες ομιλίας & γλώσσας
Μαρία Κούση, Ειδική Παιδαγωγός, MSc στην Ειδική Εκπαίδευση

Η νηπιακή ηλικία αποτελεί μια περίοδο εξαιρετικής σημασίας για την ανάπτυξη των γλωσσικών και επικοινωνιακών δεξιοτήτων. Η ομιλία και η γλώσσα διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στην καθημερινότητα των παιδιών, επηρεάζοντας την ανάπτυξη της σκέψης, της κοινωνικο-συναισθηματικής επίγνωσης και της δημιουργικότητάς τους. Ένας αποτελεσματικός τρόπος να προάγουμε αυτές τις δεξιότητες στα παιδιά είναι μέσω του παιχνιδιού. Το παιχνίδι ως μέσο ψυχαγωγίας αλλά και μάθησης, παρέχει μια φυσική και παράλληλα διασκεδαστική πλατφόρμα για να εξασκούνται στην επικοινωνία και τη γλωσσική έκφραση, όπως και για να ενισχύουν τις γνώσεις τους.

Η γλώσσα χαρακτηρίζεται ευρέως ως πυρήνας της ψυχολογικής και γνωστικής ανάπτυξης στην περίοδο της νηπιακής ηλικίας. Χάρη στην πρόοδο της ικανότητας των νηπίων να κατανοούν και να χρησιμοποιούν τη γλώσσα, που αναπτύσσεται εκρηκτικά στην συγκεκριμένη χρονολογική περίοδο της ζωής τους, η νοητική και κοινωνική ζωή τους μεταβάλλεται εντελώς.

Πιο συγκεκριμένα, ενώ στην ηλικία των 18 μηνών τα νήπια χρειάζονται τους ενηλίκους ως «μεσολαβητές» των γλωσσικών μηνυμάτων και η επικοινωνία τους με τον κόσμο εξαρτάται από το πόσο εύκολα τα άλλα άτομα θα «μαντέψουν» αυτά που λένε, από την ηλικία των 3 ετών τα περισσότερα νήπια είναι σε θέση να εκφραστούν χωρίς κανένα γλωσσικό εμπόδιο. Σημειώνεται εκρηκτική πρόοδος τόσο στο συντακτικό, όσο και στο σημασιολογικό τομέα. Το λεξιλόγιο παρουσιάζει ραγδαία αύξηση, προσθέτοντας περίπου 50 λέξεις κάθε μήνα.

Παιχνίδι με Κουζινικά: 6 διαφορετικοί τρόποι να παίξουμε για την ανάπτυξη δεξιοτήτων ομιλίας


Τα κουζινικά είναι ένα από τα πιο δημοφιλέστερα παιχνίδια στα νήπια, καθώς προσομοιώνουν τις δραστηριότητες των ενηλίκων στην κουζίνα. Μέσω αυτού του παιχνιδιού, έρχονται αντιμέτωπα με λεξιλόγιο που σχετίζεται με τα είδη τροφίμων, τις συνταγές, τα μαγειρικά σκεύη και τις διάφορες διαδικασίες μαγειρέματος.

Κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού, τα νήπια μπορούν να μάθουν να περιγράφουν τις δραστηριότητες τους, να απαντούν σε ερωτήσεις και να εκφράζουν τις απόψεις τους για το φαγητό και το μαγείρεμα. Αυτό το λεξιλόγιο αποτελεί τη βάση για την ανάπτυξη της γλωσσικής επιδεξιότητας τους.

Παιχνίδι για εισαγωγή στο βασικό λεξιλόγιο


δίνω, πάλι, άνοιξε, σε, έξω, μάγειρας, βάζω, έτοιμο, κάτω, παίρνω, κλείνω, βοήθεια, ζεστό, διαλέγω, κρύο, ψήνω, κοίτα

Παιχνίδι με στόχο την ενίσχυση του λεξιλογίου


Ουσιαστικά: ονομάστε φαγητά ή κατηγορίες τροφίμων, είδη κουζίνας κ.λπ.

Αν η ονοματοδοσία είναι δύσκολη: εργαστείτε για την αναγνώριση αντικειμένων.

(Δείξε μου το φρούτο! Που είναι η πατάτα; Μπορείς να βρεις τις κατσαρόλες και τις κουτάλες;)

Ρήματα: μαγειρεύω, παίρνω, βάζω, ανακατεύω, ψήνω, μασώ,  σπάω, τρώω, τηγανίζω, βράζω, χτυπάω, βρίσκω, κόβω, προσθέτω, λιώνω, ανοίγω, βυθίζω, διπλώνω, ταΐζω, ξεφλουδίζω, χρειάζομαι βοήθεια, παγώνω, ψήνω, κυλάω, θρυμματίζω, κοσκινίζω, τελειώνω, πλένω.

Επίθετα: μικρό, μεγάλο, πολλά, λίγα, ζεστό, κρύο, νόστιμο, αηδιαστικό, αλμυρό, γλυκό, ξινό, βρωμερό, νόστιμο, πικρό, κρεμώδες, τραγανό, φρέσκο, μπαγιάτικο, φρουτώδες

Παιχνίδι με φράσεις για μοντελοποίηση


Ορίστε η τούρτα!

Είναι τόσο διασκεδαστικό!

Μου αρέσει!

Ας το δούμε να μαγειρεύεται!

Μπορώ να το ανοίξω!

Μπορώ να το κάνω!

Ας το κάνουμε ζεστό! Άουτς!

Τα καταφέραμε!

Μπορώ να το μαγειρέψω

Χρειάζομαι βοήθεια

Είναι τόσο κρύο!

Παιχνίδι με στόχο τη μίμηση δράσης


Χρησιμοποιήστε τρόφιμα για παιχνίδι και είδη κουζίνας για να υποκινήσετε τη μίμηση πράξεων.

Τρώμε φαγητό με πιρούνι/κουτάλι

Ανακατεύουμε σε μπολ

Ας βάλουμε το φαγητό στο φούρνο

Ας φτιάξουμε ένα ζεστό τσάι ή καφέ

Πλένουμε τα πιάτα στον νεροχύτη

Στεγνώνουμε τα πιάτα και τα αφήνουμε

Ας σερβίρουμε το φαγητό

Ας πιούμε ένα ζεστό ή κρύο ρόφημα 

Να βάλουμε το τηγάνι στη φωτιά

Παιχνίδι με στόχο τις δεξιότητες εκτελεστικής λειτουργίας


Μίμηση εργασίας:

Δώστε στο παιδί οδηγίες 1 βήματος, όπως «βάλε τα μπισκότα στον φούρνο» ή «βάλε την κατσαρόλα κάτω από το νερό και μετά πλύνε τα καρότα». Ανακατέψτε διάφορες έννοιες (χωροχρονικές) στις κατευθύνσεις σας! Χρησιμοποιήστε λέξεις όπως: «Πρώτα, μετά, στο τέλος», «πριν, μετά», «λίγα/ πολλά» κλπ.

Σχεδιασμός:

Εργαστείτε μαζί σε μια συγκεκριμένη συνταγή (πρώτα με το προσποιούμενο φαγητό σας και μετά δοκιμάστε το με αληθινό φαγητό). Σχεδιάστε τα πάντα μαζί. Ποια συστατικά χρειάζονται; Τι μαγειρικά σκεύη χρειαζόμαστε; Ποια βήματα θα ακολουθήσουμε;

Έλεγχος παρορμήσεων:

εξασκηθείτε στον έλεγχο των παρορμήσεων και στο να είστε ασφαλείς στην κουζίνα.

“Μμμ, αυτά τα μπισκότα που μόλις βγήκαν από τον φούρνο φαίνονται τόσο καλά! Αλλά… ας μην κάψουμε το στόμα μας! Πρέπει να εξασκηθούμε στην αναμονή!”

Επίλυση προβλήματος:

εξασκηθείτε σε πράγματα που μπορεί να πάνε στραβά στην κουζίνα.

“Το δείπνο μας κάηκε γιατί το αφήσαμε στο φούρνο για πολύ ώρα – ω! χμμ… “

“Μας τελείωσαν τα αυγά για τη συνταγή μας, τι να κάνουμε;”

“Τα πιάτα είναι στοιβαγμένα στο νεροχύτη… τι πρέπει να κάνουμε μετά;”

Παιχνίδι με εισαγωγή στην κοινωνική γλώσσα


Eισαγάγετε στην πράξη τα κοινωνικά σενάρια της πραγματικής ζωής

Φτιάξτε μια τούρτα και κάντε ένα πάρτι γενεθλίων

Εξασκηθείτε σε ρουτίνες σε ένα εστιατόριο για να παραγγείλετε φαγητό

Προγραμματίστε ένα δείπνο και ετοιμάστε το τραπέζι και το μενού  

Εξασκηθείτε εναλλάξ με άλλον ενήλικα που έχει την ευθύνη στη συνταγή

Παιχνίδι με Αυτοκινητάκια: 6 διαφορετικοί τρόποι να παίξουμε για την ανάπτυξη δεξιοτήτων ομιλίας


Τα αυτοκινητάκια αποτελούν άλλο ένα δημοφιλές παιχνίδι που παρέχει πληθώρα ευκαιριών για την ανάπτυξη της ομιλίας και της γλώσσας. Σε αυτό το παιχνίδι, τα νήπια μπορούν να παίξουν ρόλους διαφόρων χαρακτήρων, να διηγηθούν ιστορίες και να ανταποκριθούν σε διάφορες καταστάσεις. Μέσω των αυτοκινήτων, τα παιδιά αναπτύσσουν τη δεξιότητα να εκφράζουν τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τα σχόλια τους, διευρύνοντας έτσι το λεξιλόγιό τους και βελτιώνοντας την επικοινωνία τους.

Παιχνίδι για εισαγωγή στο βασικό λεξιλόγιο


τι, παίρνω, δίνω, πάλι, κλείνω, ανοίγω, έτοιμοι, κάτω, βάζω, βοήθεια, γρήγορα, χρειάζομαι, αργά, μέσα, σπρώχνω, επιθυμώ, κοίτα

Παιχνίδι με στόχο τη μίμηση δράσης


Xρησιμοποιήστε αυτοκίνητα για να προκαλέσετε μίμηση ενεργειών!

Στοχεύστε αυτή τη σημαντική προγλωσσική δεξιότητα για να προωθήσετε πρώιμες ενέργειες και χειρονομίες

Σπρώξτε γρήγορα/αργά

Κυλάμε προς τα εμπρός και προς τα πίσω

Σταμάτα και φύγε

Σπρώξτε λίγο το αυτοκίνητο

Οδήγησε τα αυτοκίνητα σε μια ράμπα

Δύο αυτοκίνητα τράκαραν μαζί

Συμβολικοί ήχοι: Βρουμ! Ζουμ! Μπιπ, μπιπ! Μπουμ!

Παιχνίδι με φράσεις για μοντελοποίηση


Ας το παρακολουθήσουμε να κυλάει!

Είναι η σειρά σου

Ας παίξουμε αυτοκίνητα!

Τα καταφέραμε!

Εδώ είναι το μπλε

Χρειάζομαι βοήθεια

Ωχ, όχι, συνετρίβη!

Είναι τόσο διασκεδαστικό!

Μου αρέσει!

Ας κάνουμε μια συντριβή

Πήγαινε αυτοκίνητο, πήγαινε!

Μπορώ να το κάνω!

Παιχνίδι με ενίσχυση του λεξιλογίου


Προθέσεις: πάνω, κάτω, γύρω, πάνω, μέσα, μπροστά, πίσω, δίπλα, πρώτος, δεύτερος, τρίτος, τελευταίος

Ρήματα: δίνω, παίρνω, βάζω, κοιτάζω, πηγαίνω, σταμάτα, τρέχω, συντρίβω, βρίσκω,  χρειάζομαι,, οδηγώ, ξεκινάω, τελειώνω, σταματάω, βοηθάω

Συμπλήρωση φράσης: “λάβετε θέσεις… έτοιμοι…” και περιμένετε να φωνάξει το παιδί “ΠΑΜΕ!”

Βασικές έννοιες: στοχεύστε έννοιες με έναν χάρτη: απλώς εκτυπώστε ή σχεδιάστε έναν σε χαρτί. Φτιάξτε και ένα πάρκινγκ!

Αίτημα: περισσότερα, παρακαλώ, σειρά μου, πήγαινε γρήγορα, πήγαινε αργά, ανέβα/κάτω, σειρά σου, όλα έτοιμα

Παιχνίδι για εξάσκηση στις δεξιότητες εκτελεστικής λειτουργίας


Ακουστική κατανόηση:

δώστε στο παιδί οδηγίες όπως «βάλε το κόκκινο αυτοκίνητο κάτω από τη ράμπα» ή «οδήγησε το κίτρινο φορτηγό κάτω από τη γέφυρα». Ανακατέψτε διάφορες έννοιες στις κατευθύνσεις σας!

Έννοιες τοποθεσίας:

βάλτε ράμπες, γκαράζ, σήραγγες, κάντε προβλέψεις πού θα προσγειωθεί το αυτοκίνητο (κάτω, δίπλα, πίσω, κλπ). Μιλήστε για το πού προσγειώθηκαν χρησιμοποιώντας τις έννοιες του στόχου σας.

Χρονικές έννοιες:

κάντε έναν αγώνα και κάντε προβλέψεις ποιο αυτοκίνητο θα φτάσει στη γραμμή τερματισμού πριν/μετά το άλλο

Παιχνίδι με στόχο την επίλυση προβλήματος


Δημιουργήστε μια απλή διαδρομή με εμπόδια για τα οχήματά σας και ζητήστε από τα παιδιά να καταλάβουν πώς να το ξεπεράσουν!

Χρησιμοποιήστε ταινία για να δημιουργήσετε ένα εμπόδιο στο πάτωμά σας

Κόψτε τα κουτιά από χαρτομάντιλα σε γκαράζ

Χρησιμοποιήστε ξύλινα τουβλάκια ή lego για να δημιουργήσετε εμπόδια στο “δρόμο” σας

Χρησιμοποιήστε ρολά από χαρτί για να δημιουργήσετε ράμπες, σήραγγες και γέφυρες.

Τα παιχνίδια αποτελούν εξαιρετικά εργαλεία για την ανάπτυξη της ομιλίας και της γλώσσας στα παιδιά κατά τη διάρκεια της νηπιακής ηλικίας. Μέσω των παιχνιδιών που δόθηκαν ως παράδειγμα στο παρόν άρθρο, τα νήπια αναπτύσσουν λεξιλόγιο, φαντασία, και δημιουργικότητα, ενώ παράλληλα ενισχύουν την ικανότητά τους να επικοινωνούν, να αντιλαμβάνονται και να ανταποκρίνονται στις καταστάσεις γύρω τους. Επιπλέον, αυτά τα παιχνίδια προσφέρουν μια διασκεδαστική και ευχάριστη μέθοδο για την εκμάθηση και την ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων.

Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να υποστηρίζουμε τα παιδιά μας στο παιχνίδι με αυτά τα εκπαιδευτικά και αναπτυξιακά παιχνίδια, καθώς παρέχουν ένα περιβάλλον όπου το παιδί μπορεί να αναπτύξει τις γλωσσικές του δεξιότητες με τρόπο φυσικό και διασκεδαστικό. Έτσι, το παιχνίδι καταντά μια πολύτιμη εμπειρία για την ανάπτυξη του παιδιού και ένα μέσο για να ενισχυθεί η ομιλία, η γλωσσική ικανότητα και η επικοινωνία τους.

Οι ενήλικες, όπως οι γονείς και οι παιδαγωγοί, μπορούν να είναι καλοί παρατηρητές, να υποστηρίξουν και να εμπνεύσουν δημιουργικά παιχνίδια που θα ενισχύσουν τις γλωσσικές ικανότητες των παιδιών και θα τα βοηθήσουν να γίνουν πιο επικοινωνιακά άτομα, με αυτοπεποίθηση.

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο

Μέσος Όρος Βαθμολογίας: 5 / 5. Προσμέτρηση ψήφων: 12

Σχετικά Άρθρα

Γίνε μέλος στο ΔΕΛΤΑ Moms club και δε θα χάσεις…
delta-moms-loginRegisterForm
Συνδέσου στο προφίλ σου για να επωφεληθείς από μοναδικά προνόμια.
delta_moms_pass_visible
*Υποχρεωτικά πεδία
Σύνδεση
Ξέχασες τον κωδικό σου;
Δεν είσαι μέλος; Κάνε εγγραφή εδώ
Γίνε μέλος στο ΔΕΛΤΑ moms club για να επωφεληθείς από μοναδικά προνόμια.
delta_moms_pass_visible
Αποδέχομαι την αποστολή ηλεκτρονικού ενημερωτικού υλικού για προωθητικούς σκοπούς (ενημέρωση σχετικά με ανακοινώσεις για διεξαγωγή διαγωνισμών, κληρώσεων, νέες καμπάνιες, νέα προϊόντα, νέες προσφορές, νέο περιεχόμενο της ιστοσελίδας www.deltamoms.gr μέσω:
Εγγραφή
Είσαι ήδη μέλος; Συνδέσου εδώ
Έχει αποσταλεί e-mail στη διεύθυνση που δήλωσες. Παρακαλούμε έλεγξε τα e-mail σου για να ενεργοποιήσεις τον λογαριασμό σου.
Κλείσιμο
Συγχαρητήρια για την εγγραφή σου!
Συνδέσου τώρα στο προφίλ σου για ξεκινήσεις να επωφελείσαι από τα μοναδικά προνόμια.
delta_moms_pass_visible
*Υποχρεωτικά πεδία
Σύνδεση
Ξέχασες τον κωδικό σου;
Για να αλλάξεις τον κωδικό σου, συμπλήρωσε το παρακάτω πεδίο με το email που έχεις δηλώσει στο λογαριασμό σου.
Υποβολή
Είσαι ήδη μέλος; Συνδέσου εδώ
delta_moms_pass_visible
ΑΛΛΑΓΗ
Συνδέσου εδώ